ପରିଚିତି
ଓଡ଼ିଆ ଓ ଓଡ଼ିଶା ସମ୍ପର୍କିତ ବିବିଧ ସମ୍ପଦର ଏହି ଗନ୍ତାଘରକୁ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରୁଛୁ।
ଏବେ ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଏକ ପାଠାଗାରର କାମ କରୁଛି। ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଅନେକ ବହି ଓ ପତ୍ରିକା ଏଥିରେ ରଖାଯାଇଛି। ଓଡ଼ିଶା ବିଷୟରେ ଲେଖାଯାଇଥିବା ଅନ୍ୟ ଭାଷାର କିଛି ବହିପତ୍ର ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ରହିଛି। ଏସବୁକୁ ଆପଣ ଦେଖିପାରିବେ, ନିଜ କମ୍ପ୍ୟୁଟରରେ ରଖିବା ପାଇଁ ନେଇପାରିବେ।
ଏହି ସଂଗ୍ରହର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ଆସିଛି ସୃଜନିକାର ଗୋଟିଏ ବିଶେଷ କାମରୁ, ଯାହାର ମୂଳଦୁଆ ପଡ଼ିଥିଲା ୨୦୦୪ ମସିହାରେ। 'ପ୍ରକଳ୍ପ ରେବତୀ' ନାମରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ଉଦ୍ୟମର ଲକ୍ଷ୍ୟଥିଲା – ୧. ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ କମ୍ପ୍ୟୁଟର କାମ କରିବାକୁ ସହଜ ଓ ବଳିଷ୍ଠ କରିବା, ଏବଂ ୨. କମ୍ପ୍ୟୁଟର ସାହାଯ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ଐତିହ୍ୟକୁ ସାଇତି ରଖି ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଖରେ ସହଜରେ ପହଞ୍ଚାଇବା।
ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟା
ଦ୍ୱିତୀୟ ଧାରାର କାମର ପ୍ରଥମ ଫଳ ଥିଲା ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷର ଡିଜିଟାଲ ରୂପ, ଯାହା ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଲୋକାର୍ପିତ ହୋଇଥିଲା। କାମଟି ବିଭିନ୍ନ ବାଟରେ ଆଗେଇଲା ଏବଂ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏଥିରୁ ବାହାରିଲା – ଓଡ଼ିଆ ଅଭିଧାନ ସଂଗ୍ରହ, ୧୮୧୧-୧୯୪୨ (୨୦୦୮), ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା ସଂଗ୍ରହ, ୧୮୫୬-୧୯୫୦ (୨୦୧ୢ), ବିଭିନ୍ନ ସ୍ରଷ୍ଟାଙ୍କର ଏକକ ସଂକଳନ ଆଦି।
ଏହି ଯନ୍ତ୍ରରେ କାମକରିବା କିନ୍ତୁ ଖୁବ୍ ସମୟସାପେକ୍ଷ ଥିଲା। ତେଣୁ ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍ର ବେଗ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଅଧିକ ପରୀକ୍ଷଣ ପରେ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଡିଜିଟାଲ କ୍ୟାମେରା ଆଧାରରେ ଗୋଟିଏ ହାତ ତିଆରି ଯନ୍ତ୍ର ଗଢ଼ାଯାଇପାରିଲା। ଏହା ସହିତ ଏକ ମୁକ୍ତଉତ୍ସ (ଓପନ୍ସୋର୍ସ) କମ୍ପ୍ୟୁଟର ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ମିଶାଇ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲା।
ସଂଗ୍ରହର ପରିମାଣ
ଏଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା ସାହାଯ୍ୟରେ ଏବେ ପ୍ରାୟ ୩୦ଲକ୍ଷ ପୃଷ୍ଠାର ଓଡ଼ିଆ ବହିପତ୍ର ଡିଜିଟାଇଜ୍ କରାଗଲାଣି। ଏସବୁ ଭିତରେ ରହିଛି ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ, ଓଡ଼ିଆ ଅଭିଧାନ ସଂଗ୍ରହ (୧୮୧୧-୧୯୪୨), ଓଡ଼ିଆ ବିଜ୍ଞାନ ସାହିତ୍ୟ (୧୮୫୬-୧୯୫୦), ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରପତ୍ରିକା ସଂଗ୍ରହ (୧୮୫୬-୧୯୫୦) ଏବଂ କେତେକ ସ୍ରଷ୍ଟାଭିତ୍ତିକ ସଂକଳନ।
ସଂରକ୍ଷିତ ସାମଗ୍ରୀର ମୋଟ ପରିମାଣ ଏବେ ପ୍ରାୟ ୩୦ ଲକ୍ଷ ପୃଷ୍ଠା ଛୁଇଁଲାଣି। ଏଥିରୁ ମାତ୍ର ଅଧାଅଧି ବିତରଣଯୋଗ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ବାକିତକ ଓ ନୂଆ ଯୋଡ଼ା ହେଉଥିବା ପୃଷ୍ଠାଗୁଡ଼ିକ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହି ୱେବ୍ସ୍ଥଳୀରେ ଯୋଡ଼ିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି।
ଭବିଷ୍ୟତ ଯୋଜନା
ପ୍ରଥମ ଅବସ୍ଥାରେ ଏହି ଡିଜିଟାଲ ସାମଗ୍ରୀଗୁଡ଼ିକ ସିଡି ଡିଭିଡି ଭଳି ସ୍ଥୂଳ ମାଧ୍ୟମରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଥିଲା। ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ରେ ରଖାଯିବା ଫଳରେ ଏସବୁ ଏବେ ପୃଥିବୀର ସବୁ ଜାଗାରେ ସହଜରେ ମିଳିପାରିବ। ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ବିତରଣଜନିତ ସମସ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ।
ଆଶା କରୁଛୁ ନୂଆ ସାଥୀମାନେ ନିଜ ନିଜ ଜାଗାରେ ଥିବା ବହିପତ୍ରକୁ ଡିଜିଟାଇଜ୍ କରି ଏଥିରେ ଯୋଡ଼ିବାରେ ଆଗ୍ରହୀ ହେବେ। ଏହା ସହିତ ପୁସ୍ତକ ସୂଚୀ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଭଳି ଆନୁସଙ୍ଗିକ, କିନ୍ତୁ ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, କାମ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ କରିପାରିବେ।
ଏହି ଦିଗରେ ଉତ୍ସାହ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଲେ ୱେବ୍ସ୍ଥଳୀର ବାସ୍ତବ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସାଧିତ ହେବ।
ସୃଜନିକା ବିଷୟରେ
ସୃଜନିକା ହେଉଛି ବିଜ୍ଞାନ, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସମାଜିକ ଉନ୍ନତିରେ ରୁଚିଥିବା ଗୋଟିଏ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ସଂଗଠନ, ଯାହା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଜ୍ଞାନସମ୍ପଦ ସଂରକ୍ଷଣକୁ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଛି।
୧୯୮୦ ଦଶକର ମଧ୍ୟବର୍ତୀରୁ ସୃଜନିକା ଏକ କାର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ସମୂହ ଭାବେ କାମ କରୁଛି। “ଆମ ପାଖପାଖିର ଜିନିଷରୁ ଶିଖିବା” ଧାରଣାକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ବାଳକବାଳିକା ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଜ୍ଞାନମନୋଭାବ ଗଢ଼ିବା ଏହାର ପ୍ରମୁଖ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।
ଶିବିର, କର୍ମଶାଳା, ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଏବଂ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ପୁସ୍ତିକା ମାଧ୍ୟମରେ ନିମ୍ନଖର୍ଚ୍ଚର ବିଜ୍ଞାନ ଶିକ୍ଷା ସୃଜନିକାର ଅଭିଗମ। Tarang ପତ୍ରିକା ଭଳି ପ୍ରକଳ୍ପ ମାଧ୍ୟମରେ ସଂଗଠନ ଜ୍ଞାନବିନିମୟର ଏକ ସୁଦୃଢ଼ ମଞ୍ଚ ତିଆରି କରିଛି।
୨୦୦୪ରେ “ପ୍ରକଳ୍ପ ରେବତୀ” ଆରମ୍ଭ ହେବା ସହିତ ସୃଜନିକା ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍ରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଅଭିଯାନ ଶୁଭାରମ୍ଭ କଲା। ନିଜସ୍ୱ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଓ ମୁକ୍ତଉତ୍ସ ସଫ୍ଟୱେର ସହାୟତାରେ ଲକ୍ଷୋଧିକ ପୃଷ୍ଠା ଡିଜିଟାଲ ରୂପ ପାଇଛି ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ବିଭବ ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚୁଛି।